ผ้าย้อมคราม .... วิถีแห่งชาวเมือง สกลนคร

ถ้าพูดถึง สกลนคร คุณนึกถึงอะไรคะ? หลายคนนึกไม่ออกด้วยซ้ำว่า สกลนคร อยู่ส่วนไหนของประเทศไทย? เปิ้ลเองก็นึกไม่ออกเช่นกัน รู้แค่ว่าเป็นจังหวัดหนึ่งในภาคอีสาน จนวันนี้ ได้มีโอกาสไปท่องเที่ยวตาม วิถีไทย ทำให้รู้ว่า สกลนคร เป็นเมืองที่น่าสนใจอีกเมืองหนึ่งเลยทีเดียว



ภาคอีสานนั้น ปกติจะขึ้นชื่อเรื่องการทอผ้า แต่ก็เพิ่งรู้ว่า สกลนคร เป็นแหล่งปลูกต้นครามที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย สีครามที่เราๆ ท่านๆ เห็นกันนั้น จริงๆ แล้วมาจากต้นคราม ที่นำไปแช่น้ำ แล้วคลอโรฟิลล์ ในต้นจะละลายน้ำออกมาเป็นสีเขียวๆ นำไปใส่ปูนแดง แล้วตีจนกว่าฟองจะหาย จากนั้นนำตะกอนที่ได้ เก็บไว้เป็นหัวเชื้อในการ "ย้อมคราม" ต่อไป


ผ้าที่ใช้ในการย้อมนั้น ควรจะเป็นผ้าฝ้ายจะทำให้การสีที่ย้อมนั้น ติดทนเข้าไปในเส้นใยของผ้าเป็นอย่างดี ด้วยกระบวนการย้อมครามแบบเย็นนี้ และใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติทั้งหมด ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อมและคนใส่ ทำให้สีสันติดทน และสวยงาม

ซึ่งในการย้อมครามนั้น เราสามารภสร้างลวดลายต่างๆ ได้ด้วยตนเอง จากจินตนาการ หรือ ออกแบบตามแบบที่ชาวบ้านทำลวดลายพื้นฐานไว้อยู่แล้วก็ได้ โดยในการย้อมครามนั้น ขึ้นอยู่กับการให้สีครามซึมเข้าไปในผ้าให้มากที่สุด ส่วนไหนไม่อยากให้เปื้อนสี ก็ทำการใส่ถุงพลาสติกไว้ แล้วรัดให้แน่นมันก็จะได้สีพื้นที่ต้องการ ส่วนถ้าอยากได้สีครามเข้มๆ ก็จุ่มหลายๆ รอบ หลายๆ ถัง ก็จะได้สีครามที่เข้มขึ้น
เมื่อจุ่มได้สีอย่างใจแล้ว ก็ต้องตากให้หมาดๆ แล้วซักน้ำสะอาด ตากอีกนิด ซักผงซักฟอก และน้ำเปล่าอีก 2-3 รอบ จากนั้น ซักผงและน้ำยาปรับผ้านุ่ม อีก ก่อนนำไปตากให้แห้ง จึงจะได้เสื้อตากการย้อมคราม

โห.. กรรมวิธีในการย้อมครามนั้น เยอะและยุ่งยากมากก เริ่มตั้งแต่การตัดต้นครามแช่น้ำ ทำหัวเชื้อให้ตกตะกอน จับใส่หม้อคราม เพิ่มจุลินทรีย์ในทุกๆ 3 วัน และในการแข่ผ้าแต่ละครั้ง ต้องมีอย่างน้อย 7 หม้อในแต่ละวัน แล้วไหนจะมีขั้นตอนการซักล้าง อบ แห้งอีก .. ไม่ง่ายเลย กับการทำผ้าย้อมคราม เป็นงานทำมือในทุกๆ ขั้นตอน ดังนั้น ไม่แปลกเลย ที่บางครั้ง ผ้าย้อมครามที่เราๆ ท่านๆ เห็นจะมีราคาสูง เพราะมีกระบวนการที่ละเอียดอ่อน และยากกว่าจะสำเร็จนี่เอง

การย้อมคราม

เนื่องจากมีวิธีการทำที่ยากและละเอียดอ่อนมาก จึงเห็นควรว่า ไปซื้อสำเร็จมาใส่ดีกว่า 55 โดยแหล่งซื้อผ้าครามที่แนะนำ เลยคือ "ถนนผ้าคราม" บริเวณวัดพระธาตุเชิงชุม ซึ่งจะขายทุกเย็น ตั้งแต 4 โมงถึง 4 ทุ่ม โดยถนนนี้ ถือเป็นถนนของคนรักผ้าครามจริงๆ เพราะมีให้เลือก หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่ผ้ามัดย้อมคราม ผ้าฝ้ายย้อมครามทอเอง เสื้อยืดย้อมคราม ผ้านุ่ง ผ้าซิ่น หมวก กระเป๋า รองเท้า ทุกอย่างน้อมครามทั้งหมด ละลานตา ให้เราได้เลือกซื้อ เบือกช้อปกันอย่างจุใจ ในราคาไม่แรง แพงกว่าหมู่บ้านที่ทำ แต่มีความหลากหลายและสวยงามกว่า สรุป.. มาเดินที่ถนนผ้าคราม ที่นี่ ได้ครบของการเป็นผ้าครามกันเลยทีเดียว ใครมาสกลนคร ถนนผ้าครามนี้ ต้องห้ามพลาดเป็นเด็ดขาดนะคะ ^^

edit @ 22 Jun 2016 22:03:07 by goople

edit @ 22 Jun 2016 22:24:07 by goople

edit @ 7 Sep 2016 23:17:20 by goople

Comment

Comment:

Tweet

ไม่เข้าใจว่า จะหมุนภาพให้แสดงเป็นแนวตั้งได้อย่างไรคะ?

#1 By goople on 2016-06-22 22:03